Oficjalna strona Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego

Historia!

Historia!2019-05-13T00:34:20+00:00

POCZĄTKI RUCHU PARAOLIMPIJSKIEGO

Za symboliczną datę, od której zaczęto mówić o rywalizacji sportowej osób niepełnosprawnych, przyjmuje się rok 1880. Wtedy to londyński dziennik „The Times” zamieścił informację o udziale dwóch biegaczy z protezami w publicznych zawodach sportowych… Również to Wielka Brytania jest ojczyzną pierwszego klubu sportowego inwalidów Disabled Driver Motor Club Anglia, założonego w 1922 roku.

Samą ideę igrzysk paraolimpijskich zawdzięczamy jednak Niemcowi, pochodzącemu z ortodoksyjnej żydowskiej rodziny, urodzonemu w Toszku na Górnym Śląsku lekarzowi – profesorowi Ludwigowi Guttmannowi (1899–1980). Ten neurochirurg, ordynator w brytyjskim szpitalu w Stoke Mandeville, w lipcu 1948 roku w Londynie zorganizował w ramach terapii zawody sportowe dla osób na wózkach. Szesnastu uczestników, weteranów II wojny światowej, wzięło też udział w turnieju łuczniczym. Zawody, kontynuowane każdego roku, gromadziły coraz większą liczbę uczestników z całego świata. Dzieło Guttmanna zwieńczono w 1960 roku w Rzymie, gdzie bezpośrednio po XVII Letnich Igrzyskach Olimpijskich zainaugurowano I Letnie Igrzyska Paraolimpijskie (18–25 września). Sześć lat później, z rąk Królowej Elżbiety II, Ludwig Guttmann otrzymał tytuł szlachecki, zaś Papież św. Jan XIII nazwał Profesora „Coubertinem Igrzysk Paraolimpijskich”.

OD REHABILITACJI PO SPORT WYCZYNOWY

Początki sportu osób niepełnosprawnych w Polsce przypadają na lata 50. XX wieku i związane były z organizacjami mającymi na celu rehabilitację inwalidów. Znaczącą rolę odegrało tu – założone w 1952 roku – Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy „START”, które jako pierwsze zaczęło zajmować się także rehabilitacją poprzez sport, działając w środowiskach osób zatrudnionych w spółdzielczości pracy. Warto dodać, że spółdzielczość pracy inwalidów była wówczas niepowtarzalnym w skali Europy zjawiskiem, które spowodowało, że został stworzony unikalny, chroniony rynek pracy dla ponad 250 tys. najbardziej poszkodowanych przez los Polaków.

Polski model rehabilitacji ruchowej, stawiający sport na znaczącej pozycji i pomagający pokonać bariery i kompleksy wynikające z niepełnosprawności, stworzyli znakomici naukowcy: profesor Marian Weiss (1921–1981) – twórca i

wieloletni dyrektor Stołecznego Centrum Rehabilitacji w Konstancinie, światowej sławy specjalista w dziedzinie ortopedii, traumatologii i rehabilitacji oraz profesor Wiktor Dega (1896–1995) – lekarz ortopeda z Akademii Medycznej w Poznaniu, współorganizator Polskiego Towarzystwa Ortopedycznego i Traumatologicznego.

W 1990 roku, po likwidacji struktur spółdzielczych w Polsce, Zrzeszenie Sportowe Spółdzielczości Pracy START przekształciło się w Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych „START”. Zajmował się on sportowcami z dwóch grup niepełnosprawności: z wadami wzroku i z dysfunkcją aparatu ruchu. W ten sposób „START” został powołany dla organizowania i rozwijania powszechnej kultury fizycznej, sportu, rehabilitacji ruchowej, turystyki i wypoczynku wśród osób niepełnosprawnych oraz reprezentowania zrzeszonych w nim klubów sportowych. W rezultacie do roku 1998 PZSN „START” był jedynym przedstawicielem ruchu paraolimpijskiego w Polsce. Do X Letnich Igrzysk Paraolimpijskich w Atlancie (16–25 sierpnia 1996 roku) wszyscy nasi reprezentanci byli zawodnikami Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych „START”. Atlanta była przełomem, bo właśnie wtedy po raz pierwszy wystartowali zawodnicy Polskiego Towarzystwa Społeczno-Sportowego „Sprawni Razem” – sportowcy z lekkim upośledzeniem umysłowym. Na kolejnych XI Letnich Igrzyskach Paraolimpijskich w Sydney (18–29 października 2000 roku) nasz kraj reprezentowali także zawodnicy Polskiego Związku Tenisa na Wózkach.

POCZĄTKI REGULACJI SYSTEMOWYCH

Zapowiedź utworzenia Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego przyniosła Ustawa o kulturze fizycznej z 18 stycznia 1996 roku („Dziennik Ustaw” nr 25 z 6 marca 1996 r., poz. 113):

Na tej podstawie Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki wydał 12 lipca 1996 roku zarządzenie („Monitor Polski” z 31 lipca 1996 roku, nr 46) – Powierzenie Polskiemu Związkowi Sportu Niepełnosprawnych „START” zadań i uprawnień Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego, w którym przeczytać możemy:

Pierwsze – historyczne – zebranie Komitetu Założycielskiego odbyło się 16 września 1998 roku, po tym jak niespełna miesiąc wcześniej (a dokładnie 26 sierpnia) PKPar został zarejestrowany w KRS-ie. I Walny Zjazd Delegatów Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego odbył się już 10 października 1998 roku w sali widowiskowej Restauracji „Prestige” w Łodzi przy ul. Pomorskiej 47. Na Zjeździe 26 delegatów wybrało na funkcję prezesa PKPar ministra Jacka Dębskiego oraz 18-osobowy zarząd. Nowo wybrany prezes zaproponował zgromadzonym przyznanie obecnemu na sali profesorowi Zbigniewowi Relidze,
kardiochirurgowi, który w 1985 roku przeprowadził pierwszy udany przeszczep serca w Polsce – godności Członka Honorowego Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego, co zostało przyjęte jednogłośnie i z entuzjazmem.

Polski Komitet Paraolimpijski od początku legitymuje się ustawowym mandatem do reprezentowania kraju na arenie międzynarodowej. Jako członek Międzynarodowego Komitetu Paraolimpijskiego (International Paralympic Committee) oraz Europejskiego Komitetu Paraolimpijskiego (European Paralympic Committee) jest odpowiedzialny za ruch paraolimpijski w Polsce.

PIERWSZY SUKCES I PIERWSZY KRYZYS

Żadna z organizacji założycielskich nie dysponowała majątkiem, który mógłby stanowić podwalinę ruchu paraolimpijskiego w naszym kraju. Jednak każda z nich pozostawała na stanowisku, że powołanie Komitetu ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju ruchu paraolimpijskiego w Polsce. Udokumentowana inicjatywa założycielska (firmowana przez Stowarzyszenie Kultury Fizycznej, Sportu i Turystki Niewidomych i Słabowidzących CROSS, Polskie Stowarzyszenie Żeglarzy Niepełnosprawnych, Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Integracyjny Klub Sportowy AWF oraz Polskie Towarzystwo Społeczno-Sportowe „Sprawni Razem”) datowana jest na 30 stycznia 1998 roku. Wówczas to skierowano list do ministra Jacka Dębskiego, ówczesnego prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki. To on jako pierwszy stanął na czele PKPar-u. Wybór ministra na prezesa PKPar-u nie był przypadkowy. Jacek Dębski swoim stanowiskiem miał zaświadczać o statusie Komitetu i niejako być gwarantem zachowania stabilności finansowej stowarzyszenia. O tym, jak ciężkie były początki działania, wiedzą wszyscy zaangażowani zwłaszcza w wypełnianie dziesiątek stron sprawozdań po kolejnych zarządach. Praca przebiegała jednak dynamicznie i sprawnie. Na tyle skutecznie, że już 14 maja 1999 roku Polski Komitet Paraolimpijski został odnotowany w strukturach IPC (Międzynarodowy Komitet Paraolimpijski). Niestety, bardzo szybko też nadszedł pierwszy kryzys. W maju 2000 roku, po politycznych perturbacjach, prezes Komitetu – Jacek Dębski oficjalnie zrezygnował z piastowanego stanowiska1. W praktyce już od lutego nie sprawował tej funkcji. Tymczasowo funkcję prezesa PKPar-u objął Witold Dłużniak – potrzebna była osoba publiczna gwarantująca stabilność.

JEST CEL

Majowy zjazd nadzwyczajny – po zniknięciu ministra Jacka Dębskiego ze sceny politycznej – był kluczowy dla przyszłości organizacji z wielu powodów. Po pierwsze, na prezesa Komitetu wybrano premiera Longina Komołowskiego, który piastował tę funkcję do 2015 roku. Po drugie, zarząd doświadczony już trudnościami, potrafił sformułować najważniejsze postulaty, które miały umożliwić sprawniejsze działanie organizacji w przyszłości. Witold Dłużniak podkreślał, jak istotne jest, by ludzie, którzy finansują sport niepełnosprawnych darzyli go szacunkiem. Zenon Jaszczur ubolewał, że „mimo wielkich sukcesów, media nie wykazują zainteresowania sportem osób niepełnosprawnych”. O konieczności promocji i pozyskiwania sponsorów przekonywała sekretarz generalna Komitetu Barbara Wybraniec-Lewicka, uzasadniając, że „nikt nie da pieniędzy dla organizacji, o której nie słyszał, która dopiero co powstała i buduje się”. Maciej Cybulski, członek zarządu PKPar przekonywał, że „Komitet powinien mieć rzecznika prasowego”. Poruszano zatem kwestie, nad którymi wszystkim kolejnym zarządom przyszło pracować aż do dnia dzisiejszego: sposobów finansowania, przy jednoczesnym zaangażowaniu środków publicznych i sponsorskich oraz odpowiedniej promocji Komitetu i komunikacji zewnętrznej, obejmującej stałą współpracę z mediami. W tamtym momencie sprawdzianem były zbliżające się igrzyska paraolimpijskie w Sydney. Z pewnością dużym sukcesem medialnym był fakt, że ówczesna Pierwsza Dama Jolanta Kwaśniewska, wraz z przedstawicielami władz państwowych, osobiście pożegnała liczącą 152 osoby reprezentację na lotnisku Okęcie. Wcześniej wydano informator o igrzyskach i polskiej reprezentacji. W „Magazynie Olimpijskim” ukazywały się artykuły o paraolimpijczykach. Wykupiono też w Telewizyjnej Agencji Informacyjnej (TAI) zaledwie (!) 10 informacji o sporcie osób niepełnosprawnych.

USTAWOWA ROLA PKPar W SPORCIE

„Sportem są wszelkie formy aktywności fizycznej, które przez uczestnictwo doraźne lub zorganizowane wpływają na wypracowanie lub poprawienie kondycji fizycznej i psychicznej, rozwój stosunków społecznych lub osiągnięcie wyników sportowych na wszelkich poziomach. Za sport uważa się również współzawodnictwo oparte na aktywności intelektualnej, którego celem jest osiągnięcie wyniku sportowego. Sport wraz z wychowaniem fizycznym i rehabilitacją ruchową składają się na kulturę fizyczną” – jak głosi Ustawa o sporcie z 25 czerwca 2010 roku („Dziennik Ustaw” nr 119 z 5 lipca 2010 r., poz. 857). Akt ten doprecyzowuje też rolę w sporcie Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego:

WEWNĘTRZNE USTALENIA

Działalność Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego reguluje Statut (najbardziej aktualny uchwalony został na Zwyczajnym Walnym Zjeździe Delegatów PKPar, 29 czerwca 2018 roku). Dokument ten stanowi, że „Polski Komitet Paraolimpijski jest związkiem stowarzyszeń zrzeszającym kluby sportowe, związki sportowe oraz inne osoby prawne, których statut, umowa albo akt założycielski przewidują prowadzenie działalności związanej z realizacją celów i zadań ruchu paraolimpijskiego oraz zajmujących się organizacją, upowszechnianiem i działalnością na rzecz rozwoju sportu niepełnosprawnych” (§1, pkt. 1).

Członkowie Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego dzielą się na: zwyczajnych, honorowych i wspierających, zaś aktualnie „członkami zwyczajnymi Komitetu są: Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych «START»; Związek Stowarzyszeń Sportowych «Sprawni Razem»; Fundacja Aktywnej Rehabilitacji; Stowarzyszenie Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki Niewidomych i Słabowidzących «CROSS»; Związek Kultury Fizycznej «OLIMP»; Polski Związek Bocci”.

ROZWÓJ RUCHU PARAOLIMPIJSKIEGO

Założycielami Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego były trzy organizacje: Polski Związek Sportu Niepełnosprawnych „START” (kierowany przez Witolda Dłużniaka), Polskie Towarzystwo Społeczno-Sportowe „Sprawni razem” (zarządzane przez Zenona Jaszczura) oraz Fundacja Ochrony Zdrowia Inwalidów (działająca pod kierownictwem Grażyny Andrzejewskiej-Sroczyńskiej).

WIZJA ŚWIATOWEJ MARKI

Jeśli mówimy o ostatnich ponad 20 latach istnienia Komitetu, to największy ukłon należy się tym, którzy go tworzyli i którzy walczyli o jego przetrwanie na samym początku: zarówno w sferze organizacyjnej, jak i przebijania się do świadomości opinii publicznej. Sukces Sydney (polska ekipa zdobyła 53 medale i zajęła 8 miejsce w klasyfikacji) nieco to zmienił. Nie na tyle jednak, by dać gwarancję stabilizacji. Rok 2002 był dla Komitetu szalenie trudny ze względu na dramatyczną sytuację finansową. Ale to nie osłabiło zapału miłośników sportu paraolimpijskiego. Organizowano „Czwartki lekkoatletyczne”, integracyjne festiwale i biegi. Był to także czas, gdy wyczynowa aktywność osób niepełnosprawnych wchodziła w okres dynamicznego rozwoju na całym świecie. Zarząd Komitetu doskonale zdawał sobie z tego sprawę. Prezesem IPC był już wówczas Sir Philip Craven – Brytyjczyk, który miał wizję, z ruchu paraolimpijskiego chciał uczynić produkt cieszący się światową marką i najwyższą jakością. Wizję tę konsekwentnie zrealizował. Zajęło mu to blisko 16 lat, aż do września 2017 roku, gdy oddał fotel prezesa, a na czele światowego ruchu stanął nie mniej energiczny specjalista ds. marketingu – Brazylijczyk Andrew Parsons.

Jedną z pierwszych zasług Craven’a okazało się skłonienie komitetów – olimpijskiego i paraolimpijskiego do podjęcia skoordynowanej pracy. Motywowane to było także koniecznością wprowadzenia oszczędności przy organizowaniu imprez sportowych. Igrzyska w Atenach miały być zatem pierwszymi tego rodzaju wydarzeniem, w dodatku z rekordową liczbą zawodników – do Grecji miało przybyć 4 tys. sportowców. Tak też się stało. Były to największe igrzyska w historii.

BEZ PIENIĘDZY ANI RUSZ

PKPar przygotowywał się do igrzysk w Atenach w o wiele większym stopniu niż do Sydney (2000) – pod kątem organizacyjnym i informacyjno-promocyjnym. Za realizacją działań Komitetu stała niewielka grupa pracowników biura: wspomniana już wcześniej Barbara Wybraniec-Lewicka, a także Monika Maniak-Iwaniszewska, Piotr Banasiak i Agnieszka Łęgowska (pracująca do dziś). Ich zapał sprawiał jednak, że atrakcji sportowych nie brakowało – „Czwartki lekkoatletyczne” dla ponad 3,5 tys. osób niepełnosprawnych, festiwale sportowe, biegi młodych olimpijczyków, „paraolimpijskie wtorki”, piłkarskie turnieje dla niepełnosprawnych dzieci. W zaledwie pół roku przygotowano imprezy integracyjne dla blisko 5 tys. dzieci z całej Polski. Wtedy już środki finansowe pozyskiwano nie tylko z Urzędu Kultury Fizycznej i Sportu, ale także z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Kwestie promocji nie były praktycznie realizowane, co spotkało się z krytyką Witolda Kubickiego, który wnioskował o utworzenie komórki ds. mediów, bez której niemożliwe jest pozyskiwanie sponsorów – jedynym sponsorem do tego momentu była firma, która zapewniła stroje reprezentacji paraolimpijskiej. Jednocześnie Aleksander Popławski alarmował, że rząd pominął paraolimpijczyków w emerytalnych świadczeniach dla sportowców. Sytuacja Komitetu była, najkrócej mówiąc, zła. Witold Dłużniak podczas II Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów we wrześniu 2002 roku podkreślił, że „jeżeli przez 2 lata nie zrobimy tego, o czym marzymy, do czego dążymy, co powinniśmy zrobić, to następny zjazd będzie tym, który zlikwiduje Polski Komitet Paraolimpijski”2.

JEST PRZEŁOM

Na szczęście do tego nie doszło. Lata 2003–2006 to okres wytężonej pracy Komitetu: zawodnicy otrzymują stypendia sportowe, organizowane są szkolenia i obozy, imprezy dla dzieci (dla blisko 12 tys. uczestników). W ramach działań promocyjnych wydawane są artykuły w „Magazynie Olimpijskim”, kalendarze z paraolimpijczykami oraz folder przedstawiający reprezentację paraolimpijską Ateny 2004. Te lata to także czas znaczony dwoma ważnymi dla rozwoju ruchu paraolimpijskiego w Polsce wydarzeniami: obchodami Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych 2003 (ERON) w naszym kraju oraz Kampanii Paraolimpijskiej Ateny 2004 w TVP S.A.

Z perspektywy ponad 15 lat można śmiało powiedzieć, że obchody ERON w Polsce zmieniły sposób patrzenia na niepełnosprawność. To był czas kampanii telewizyjnej „Czy na naprawdę jesteśmy inni”, zrealizowanej przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji i prezentowanej na antenie TVP S.A. Organizowano liczne imprezy, by pokazać, ile osoby z niepełnosprawnością mają do zaoferowania reszcie społeczeństwa. To wreszcie był czas, który przygotował grunt pod wydarzenia z 2004 roku. Gdyby nie obchody ERON 2003 (PFRON sfinansował kilkaset imprez na kwotę 12 mln zł oraz dziesiątki programów radiowych i telewizyjnych na kwotę 1 mln zł), w 2004 roku do Aten nie zostałyby wysłane cztery ekipy telewizyjne, które po raz pierwszy relacjonowały igrzyska paraolimpijskie. Inicjatorem przedsięwzięcia była redakcja publicystyki TVP 2, podczas igrzysk w działania włączyła się redakcja sportowa.

MEDIALNY BOOM

W tym miejscu należy się na chwilę zatrzymać. Przed igrzyskami paraolimpijskimi w Atenach na antenie TVP 2 prezentowane były dwa programy: „Ekspres paraolimpijski” i „Droga do Aten”. W czasie igrzysk dwa razy dziennie emitowane było „Studio paraolimpijskie Ateny 2004”. Prowadzącymi byli dwaj znani dziennikarze Włodzimierz Szaranowicz i Michał Olszański. Zaangażowanie tych dwóch, już wtedy, legend polskiego dziennikarstwa sportowego, miało fundamentalny wpływ na to, co medialnie działo się z polskim ruchem paraolimpijskim w kolejnych latach. Szalenie istotne było także wsparcie dla paraolimpijczyków udzielone przez Roberta Korzeniowskiego, przyszłego dyrektora anteny TVP Sport. Kampanię Paraolimpijską Ateny 2004 realizowali Mateusz Dzieduszycki, Małgorzata Imielska, Paulina Malinowska-Kowalczyk i Krzysztof Głombowicz. Wkład tego ostatniego w rozwój ruchu paraolimpijskiego jest bezcenny – przez lata komentował zawody sportowców z niepełnosprawnościami, często przy pustych trybunach.

W ŚWIADOMOŚCI COŚ DRGNĘŁO

Podczas Walnego Zjazdu pod koniec 2006 roku Prezes Longin Komołowski podkreślił, że zaangażowanie mediów podczas igrzysk w Sydney było zerowe. Inaczej było w Atenach – kampania paraolimpijska Ateny 2004 finansowana była ze środków Funduszu i TVP S.A. To przełożyło się na późniejsze wsparcie finansowe. Obecny na zjeździe minister sportu Tomasz Lipiec podkreślił, że przebicie się sportu niepełnosprawnych do mediów było przełamaniem pewnej bariery. Robert Korzeniowski, już jako szef TVP Sport, powołał do życia program „Pełnosprawni”, który cyklicznie relacjonował najważniejsze wydarzenia w sporcie niepełnosprawnych w naszym kraju – zarówno na poziomie wyczynowym jak i powszechnym. Naturalną konsekwencją tego stanu rzeczy było wysłanie do Turynu ekipy telewizyjnej i emisja na antenie Telewizji Polskiej kronik paraolimpijskich.

SPONSORZY POSZUKIWANI

Kolejnych kilka lat nie przyniosło zmian, które mogłyby być fundamentalne dla rozwoju ruchu paraolimpijskiego w Polsce, choć Komitetowi udało się pozyskać pierwszych poważnych sponsorów: Lotto oraz fundację Aviva (weszła do współpracy z Komitetem jako partner ubezpieczeniowy). Na zjazdach podkreślano konieczność współpracy z telewizją – miało to być gwarantem pozyskiwania kolejnych sponsorów. W roku 2008, po igrzyskach w Pekinie, dzięki środkom pozyskanym przez PKPar powstał cykl „Podwójne zwycięstwo” prezentujący sylwetki 12 paraolimpijczyków – gwiazd polskiego ruchu paraolimpijskiego. Cykl ten prezentowany był na antenie Telewizji Polskiej. TVP S.A. zaś wykupiło prawa do transmisji igrzysk paraolimpijskich w Pekinie i Vancouver, ale żadne z tych igrzysk nie były relacjonowane z takim rozmachem jak te w Atenach. Co więcej, na początku 2010 roku program „Pełnosprawni” zniknął z anteny.

NADCHODZI REWOLUCJA

To, co udało się w tamtym okresie PKPar-owi to pozyskanie funduszy na stypendia dla zawodników przygotowujących się do igrzysk w Londynie – przez cały rok otrzymywało je 50 zawodników i zawodniczek oraz 18 trenerów. Mówi się, że igrzyska w Londynie były najpiękniejsze w historii i że okazały się największym sukcesem organizacyjnym: wyprzedano wszystkie bilety, a Brytyjczycy tłumnie i szczerze kibicowali paraolimpijczykom. Polska reprezentacja paraolimpijska zdobyła 36 medali, w tym 14 złotych i zajęła 9 miejsce w klasyfikacji medalowej. Polacy w swoich telewizorach tego nie zobaczyli. Nie było relacji z paraolimpijskich aren, jednak ekipa telewizyjna dwoiła się i troiła, by pokazać polskich medalistów, a w kraju, im więcej tych medali było, im więcej pojawiało się informacji, jak emocjonujące są te igrzyska, tym głośniejsza była dyskusja o paraolimpijczykach i ich nieobecności w mediach. W efekcie pod koniec 2012 roku program „Pełnosprawni” wrócił na antenę TVP Sport, a jego autorką została Renata Bielecka. Nowy dyrektor, Włodzimierz Szaranowicz zadbał, by prawa do igrzysk w Soczi zostały zakupione, choć dla polskiej reprezentacji nie były one najszczęśliwsze. Polacy wrócili do kraju bez medalu. Jednak rewolucja w polskim ruchu paraolimpijskim zbliżała się wielkimi krokami: 23 czerwca 2015 roku nowym prezesem PKPar-u został Łukasz Szeliga, a w 2016 roku po raz pierwszy w historii igrzyska paraolimpijskie były transmitowane w Telewizji Polskiej.

NOWY PREZES – NOWA ENERGIA

Naturalnie zmiana na fotelu prezesa PKPar nie obyła się bez tarć, jednak trzeba pamiętać, że prezes jest wybierany przez zarząd, który uznał, że na ten moment rozwoju potrzebny jest ktoś, kto będzie miał nową wizję rozwoju ruchu paraolimpijskiego. Niespełna rok po objęciu funkcji prezesa PKPar, podczas Nadzwyczajnego Zjazdu Delegatów 29 kwietnia 2016 roku, Łukasz Szeliga relacjonował podjęcie rozmów z TVP Sport na temat transmisji z igrzysk paraolimpijskich w Rio de Janeiro. Kolejne kroki to wdrożenie programu „Olimpijczyk” (finansowany ze środków PFRON), pozyskanie większych środków z Ministerstwa Sportu i Turystyki, nawiązanie współpracy z firmą OTCF, właścicielem marki 4F oraz PZU S.A., a także finalizowanie rozmów z PKN Orlen – przyszłym sponsorem PKPar.

Jednocześnie stworzono koncepcję promocji, poprzez social media, opracowano strategię komunikacji, powstało także nowe logo Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego.

Igrzyska paraolimpijskie w Rio de Janeiro były sukcesem polskiej reprezentacji paraolimpijskiej. Nasi zawodnicy zdobyli 39 medali, w tym 9 złotych i uplasowali się w pierwszej dziesiątce w klasyfikacji medalowej, zostawiając za sobą wiele sportowych potęg. Mieli swojego press attaché w postaci znanego dziennikarza sportowego Michała Pola. Zmagania paraolimpijczyków pokazała Telewizja Polska – po raz pierwszy na żywo. Na miejscu, dzięki środkom sponsorskim, pracowało dla Komitetu dwóch wyśmienitych fotoreporterów: Adrian Stykowski i Adam Nurkiewicz. Dzięki ich pracy po zakończeniu igrzysk możliwe było wydanie albumu poświęconego igrzyskom i zorganizowanie wystawy. Polski Komitet Paraolimpijski jest jedynym właścicielem tych zdjęć, zresztą na tych samych zasadach została zrealizowana dokumentacja fotograficzna igrzysk paraolimpijskich w Pjongczangu. Po igrzyskach w Rio Poczta Polska S.A. także po raz pierwszy w historii wyemitowała znaczek „Sukcesy polskich paraolimpijczyków w Rio 2016”. I kontynuowała współpracę z PKPar-em – przed igrzyskami w Pjongczangu ta historia powtórzyła się.

TRZEBA IŚĆ DO PRZODU

Polski Komitet Paraolimpijski powoli nabierał „wiatru w żagle”. By zbadać efekty dotychczasowych wysiłków, podpisano m.in. umowę z Instytutem Monitorowania Mediów, której celem było badanie zainteresowania sportem paraolimpijskim w naszym kraju. Badania przeprowadzone w 2017 roku przez SportAnalytics „Wizerunek firm wspierających sport niepełnosprawnych” wykazały, że 87% badanych ucieszyłoby się, gdyby ich ulubiona firma wspierała sport niepełnosprawnych. 80% badanych uważało, że kupowanie produktów firm wspierających sport niepełnosprawnych to dobry uczynek. Jednak pozyskiwanie sponsorów nie było łatwe – wciąż najważniejszym partnerem finansowym były i są Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz PFRON.

PARAOLIMPIJSKIE PROJEKTY

Kluczowymi projektami finansowanymi przez Ministerstwo Sportu i Turystyki realizowanymi od początku powstania Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego były wyjazdy reprezentacji Polski na Igrzyska Paraolimpijskie oraz stypendia dla zawodników (w latach 2001–2015). W pierwszym roku stypendia zostały wypłacone 64 niepełnosprawnym sportowcom. Rekordowy był 2012 rok – 200 stypendystów. Od grudnia 2009 do września 2012 wsparcie finansowe na przygotowania otrzymało 50 zawodników i aż 18 trenerów, w ramach współpracy z Fundacją Aviva. Dodatkowymi stypendiami zaowocowała współpraca z PKN Orlen, od 2016 roku. Olbrzymim wsparciem – od 2018 roku – stał się projekt „Team 100”. Powstał z inicjatywy Ministra Sportu i Turystyki we współpracy z Polską Fundacją Narodową i Instytutem Sportu – Państwowym Instytutem Badawczym. „Team 100” jest programem kierowanym do utalentowanych zawodników, którzy stają się sportową elitą.

Pod koniec 2015 roku uruchomiono projekt „Olimpijczyk – przygotowanie zawodników niepełnosprawnych do igrzysk paraolimpijskich”, dzięki któremu aż 205 paraolimpijczyków miało możliwość kompleksowego realizowania przygotowań do najważniejszych zawodów sportowych. Blisko 9 mln zł przeznaczonych na realizację tego projektu przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w nieoceniony sposób zasiliło budżet kadr narodowych w sportach paraolimpijskich.

„Snow connects people” – to nic innego jak promocja sportów zimowych. W zgrupowaniu odbywającym się w Jakuszycach wzięło udział 30 sportowców z 6 państw, by wymienić doświadczenia w narciarstwie biegowym i biathlonie. Tym razem PKPar wystąpił w roli lidera, a środki otrzymał z prestiżowej Fundacji Agitos (IPC).

Nadzieje Sportu Paraolimpijskiego udało zrealizować się z grupą 20 studentów z niepełnosprawnościami. Podczas 2 obozów sportowych młodzi ludzie zachęcani byli do aktywności, a tym samym zwiększenia swojej mobilności. Przecież nie samą nauką żyje człowiek.

Projekty PKPar realizowane od 2016 roku, głównie ze środków PFRON

Włącz się do ruchu – to projekt dedykowany osobom z niepełnosprawnościami, które poprzez sport chcą zwiększyć swoją aktywność i samodzielność w codziennym życiu lub podnieść poziom sportowy. Zajęcia w sekcjach są wstępem do przygody ze sportem zarówno w aspekcie rekreacyjnym, jak i wyczynowym. W ramach projektu stworzono 18 sekcji sportowych na terenie całego kraju w różnych dyscyplinach sportowych m.in. narciarstwie, pływaniu, lekkiej atletyce, race runningu czy też bocci. Udało się włączyć do sportu 187 beneficjentów. Na ten cel wydano kwotę 1 mln zł. Termin realizacji: kwiecień 2018 – marzec 2019.

Nadzieje paraolimpijskie – to nowatorski, ponaddwuletni projekt wykorzystujący sport jako jedną z najskuteczniejszych form aktywności, zwiększającą samodzielność osób z niepełnosprawnościami. Projekt podzielony był na dwa rodzaje akcji: warsztaty weekendowe oraz warsztaty sportowo-aktywizujące. W ramach projektu objęto wsparciem 733 beneficjentów i wydatkowano łączną kwotę ponad 2,6 mln zł. Projekt realizowany był w okresie od lutego 2017 do 31 marca 2019 roku.

Sport jest dla Ciebie – w ramach projektu zorganizowano ponad 100 warsztatów sportowo-aktywizujących. Warsztaty trwały średnio 8 dni, co pozwoliło na sensowną aktywność, ale też zacieśnianie więzi. Uczestnicy byli zainteresowani zwiększaniem swojej aktywności fizycznej, nabyciem, rozwijaniem i podtrzymywaniem umiejętności niezbędnych do samodzielnego funkcjonowania. Projekt w którym wzięło udział ponad 300 osób kosztował niespełna 3,7 mln zł.

Organizacja zajęć w sekcji pływackiej dla osób z niepełnosprawnościami – w ramach dwuletniego projektu realizowanego w okresie od marca 2017 roku do marca 2019 roku zorganizowano 18 sekcji pływackich na terenie całego kraju, w których wzięło udział ponad 180 beneficjentów. Zajęcia w sekcjach były wstępem do przygody ze sportem, zarówno w aspekcie rekreacyjnym, jak i wyczynowym. Realizacja projektu kosztowała ponad 2,15 mln zł.

Bądź AKTYWNY! To najnowszy projekt PKPar, ukierunkowany na promocję zdrowia i aktywności fizycznej wśród osób z niepełnosparwnościami. W całym kraju utworzono, aż 40 sekcji sportowych, pływackich oraz ogólnosportowych dla (uwaga!) 400 uczestników. Projekt ruszył 1 kwietnia 2019 roku i będzie trwać aż do końca marca 2020 roku. Szacowany koszt realizacji projektu to prawie 3 mln zł.

Sport dla Wszystkich! To nowa odsłona znanych już naszym beneficjentom warsztatów sportowo-aktywizujących. W planach jest zaproszenie do sportu – do marca 2020 roku – 200 osób z orzeczeniem o niepełnosprawności. PFRON na ten cel przeznaczył prawie 4 mln zł.

Działania PKPar w zakresie informacji i promocji:

Piknik Paraolimpijski;

WF z paraolimpijczykiem;

wydawnictwa: Igrzyska Paraolimpijskie Rio, Igrzyska Paraolimpijskie Peoynchang, Dyscypliny paraolimpijskie; broszury: przed każdymi igrzyskami wydawano foldery z informacjami o misji paraolimpijskiej, a także samych igrzyskach;

akcje i konkursy w social mediach;

obejmowanie patronatami różnego rodzaju akcji i wydarzeń.

I aż trudno uwierzyć, że za sukcesem wszystkich projektów celowych, ale również promocyjnych stoi niespełna 10 osób. Jak widać, Polski Komitet Paraolimpijski realizuje wiele wartościowych projektów dla dzieci, młodzieży, dorosłych oraz seniorów. Niepełnosprawność jest cechą, która nie powinna mieć wpływu na jakość życia. Dzięki wykwalifikowanej kadrze instruktorów, trenerów, fizjoterapeutów, obsługi i oczywiście wolontariuszy można poczuć się naprawdę dobrze. Czas spędzony z innymi wartościowymi osobami z pewnością zaprocentuje. PKPar wie najlepiej, jak ciężko jest zrobić pierwszy krok. Ale zawsze warto wierzyć. Udział w projektach jest nieodpłatny, a umiejętności i znajomości zawarte podczas warsztatów czy sekcji – bezcenne.

JAK ROZPĘDZONY POCIĄG

Rok 2017 był istotny dla rozwoju ruchu paraolimpijskiego z jeszcze jednego powodu – w czerwcu w Katowicach odbył się zjazd sprawozdawczo-wyborczy EPC (Europejski Komitet Paraolimpijski), podczas którego Łukasz Szeliga został wybrany członkiem zarządu. Po raz pierwszy w historii polskiego ruchu paraolimpijskiego Polak pełni funkcję tak wysokiej rangi.

Można też śmiało powiedzieć, że te ostatnie 2 lata w rozwoju PKPar-u są jak pędzące pendolino. Komitet zyskuje kolejnego sponsora: jest nim Toyota Motor Poland. Pod koniec września 2017 roku PKPar pozyskuje także rzecznika prasowego, czyli Paulinę Malinowską-Kowalczyk2. Jeszcze przed igrzyskami w Pjongczangu udało się dopracować szczegóły współpracy z 4F, Pocztą Polską S.A., pozyskać Lotto (środki od tego sponsora pokrywają koszt relacji z igrzysk w Pjongczangu), rozpocząć współpracę z Allianz Polska (która na swojego ambasadora wybiera Igora Sikorskiego), nawiązać współpracę z partnerem medycznym Grupą LuxMed i z PLL Lot. Komitetowi udaje się także podpisać porozumienie o współpracy z Polskim Komitetem Olimpijskim, Polskim Komitetem Sportów Nieolimpijskich oraz z Fundacją Integracja. Antena TVP Sport i Polskie Radio S.A. zostają patronami medialnymi reprezentacji paraolimpijskiej Pjongczang 2018. W styczniu odbywa się duża konferencja prasowa „50 dni do Pjongczangu”, podczas której przedstawiony zostaje skład reprezentacji, stroje 4F, znaczek Poczty Polskiej, nowa strona PKPar-u oraz press attaché, którym ponownie jest Michał Pol.

Z kolei uroczystość nominacji odbywa się w Pałacu Belweder z udziałem Prezydenta RP Andrzeja Dudy wraz z małżonką Agatą Kornhauzer-Dudą. Owo wydarzenie zostało objęte Patronatem Honorowym Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy w roku 100-lecia Odzyskania Niepodległości 1918–2018. Same igrzyska prezentowane są na antenie Telewizji Polskiej, szeroko relacjonują je także anteny radiowe. Skumulowana grupa dotarcia informacji o igrzyskach paraolimpijskich w Pjongczangu wyniosła 77 mln odbiorców. Wzrasta także zainteresowanie ruchem paraolimpijskim w naszym kraju: obecnie średnia wejść na stronę www.paralympic.org wynosi 68 tys. miesięcznie, z czego 18,5 tys. to stali użytkownicy. Po igrzyskach w Pjongczangu nie zwalniamy tempa. PKPar angażuje się w szereg inicjatyw, organizuje lekcje „WF-u z paraolimpijczykiem”, a stoisko Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego podczas 20. Pikniku Olimpijskiego zostaje uznane za jedno z najciekawszych i otrzymuje złoty medal. Wydany zostaje także album z XII Zimowych Igrzysk Paraolimpijskich w Pjongczangu.

Rok 2018 to także rok lekkoatletów. Podczas paralekkoateletycznych Mistrzostw Europy w Berlinie zgniatają konkurencję, z 61 medalami wygrywają klasyfikację medalową, a post na ten temat umieszony na naszym fanpage’u dociera do ponad 3,7 mln odbiorców – i jest to swoistego rodzaju „Polski tajfun nad Berlinem”. Rok 2018 to także kolejny rok, który PKPar kończy „na plusie” – pozyskuje kolejnych dwóch sponsorów, Citi Handlowy i Citi oraz Consido.

Polski ruch paraolimpijski znajduje się w niezwykłym momencie i mamy szczęście, że możemy być świadkami i współtwórcami jego historii. Sport paraolimpijski, zwłaszcza ten na najwyższym poziomie, niczym nie odbiega od sportu olimpijskiego. Trud przygotowań jest identyczny. I to jest tendencja, od której już nie ma odwrotu.

13 marca 2019 roku w Centrum Olimpijskim PKOl odbyła się XV Gala Sportu i Biznesu organizowana przez firmę SportWin, podczas której ogłoszono zwycięzców prestiżowych Nagród Biznesu Sportowego – Statuetek DEMES za rok 2018. Uroczystość odbyła się w ramach konferencji Forum Sportu i Biznesu SPORTBIZ będącej najważniejszym wydarzeniem integrującym świat sportu i biznesu w Polsce. Nagrody Biznesu Sportowego promują osoby i instytucje, które poprzez swoją działalność mają bezpośredni wkład w rozwój polskiego sportu. Profesjonalna współpraca biznesu i środowiska sportowego pozwala na jego rozwój, a co za tym idzie – zaistnienie polskich sportowców na arenie międzynarodowej. Statuetkami DEMES zostają uhonorowane osoby, firmy, organizacje i projekty, które w największym stopniu przyczyniają się do rozwoju relacji między sportem a biznesem. Statuetki wręczono w 14 kategoriach, jedną z nich jest Organizacja Sportowa. Nagroda w tej kategorii ma honorować organizację, która nie tylko buduje siłę swojej marki w oparciu o sukcesy sportowe, ale przede wszystkim wyróżnia się w procesie profesjonalizacji zarządzania oraz wyznaczania kierunków rozwoju, w oparciu o odpowiednie działania marketingowe.

Zwycięzców poszczególnych kategorii wybrała Kapituła Statuetek, w której skład wchodzą wybitni specjaliści zajmujący się marketingiem sportowym, przedstawiciele świata nauki i mediów. Nagrodę Biznesu Sportowego DEMES za rok 2018 w kategorii Organizacja Sportowa otrzymał Polski Komitet Paraolimpijski, który rozpowszechnianie idei ruchu paraolimpijskiego łączy z nowoczesnymi formami promocji, stając się atrakcyjnym partnerem biznesowym.

KTO JEST KIM W PKPar?

Funkcję Prezesa Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego pełnili:

w latach 1998-2000 JACEK DĘBSKI (ur. 6 kwietnia 1960 roku – zm. 12 kwietnia 2001 roku), przedsiębiorca i polityk; działacz opozycji w Niezależnym Zrzeszeniu Studentów i Ruchu Młodej Polski; działacz Unii Polityki Realnej, Kongresu Liberalno-Demokratycznego, Koalicji Konserwatywnej – Akcji Wyborczej Solidarność; prezes RSW „Prasa-Książka-Ruch” – założyciel spółki Empik (1991-1992); szef Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki (1997-2000); zginął w tragicznych okolicznościach.

w latach 2000-2015 LONGIN KOMOŁOWSKI (ur. 5 stycznia 1948 roku – zm. 30 grudnia 2016 roku), polityk, działacz związkowy i społeczny; uczestnik strajku w stoczni szczecińskiej (sierpień 1980 roku); członek NSZZ „Solidarność”; w stanie wojennym organizator podziemnych struktur „Solidarności” w Szczecinie; poseł na Sejm RP III kadencji (1997-2001) i VI kadencji (2007-2011); minister pracy i polityki socjalnej (1997-1999); wiceprezes Rady Ministrów oraz minister pracy i polityki społecznej (1999-2001); prezes Stowarzyszenia „Wspólnota Polska” (2010-2016).

od 2015 ŁUKASZ SZELIGA (ur. 22 lutego 1975 r.), niepełnosprawny sportowiec, wielokrotny mistrz Polski w narciarstwie alpejskim, paraolimpijczyk (VII Zimowe Igrzyska Paraolimpijskie, Nagano 1998; VIII Zimowe Igrzyska Paraolimpijskie, Salt Lake City 2002; IX Zimowe Igrzyska Paraolimpijskie, Turyn 2006), trener narciarzy – alpejczyków, działacz sportowy i społeczny; organizator Mistrzostw Polski w kolarstwie niepełnosprawnych i narciarstwie alpejskim (od 2009 roku); prezes Beskidzkiego Zrzeszenia Sportowo-Rehabilitacyjnego „START” w Bielsku-Białej (2003-2013); prezes Polskiego Związku Sportu Niepełnosprawnych „START” (od 2013 roku); członek Zarządu Europejskiego Komitetu Paraolimpijskiego (od czerwca 2017 roku).

Funkcję Wiceprezesa Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego w latach 1998-2018 pełnili: Grażyna Andrzejewska-Sroczyńska, Witold Dłużniak, Eugeniusz Grabowski, Zenon Jaszczur, Wiktor Krebok, Tadeusz Nowicki, Marek Różycki, Roman Sroczyński, Robert Szaj, Łukasz Szeliga, Jan Włostowski.

Funkcję Członka Zarządu Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego w latach 1998–2018 pełnili: Albin Batycki, Adam Borczuch, Jerzy Borski, Maciej Cybulski, Beata Dobak-Urbańska, Włodzimierz Dobrowolski, Piotr Dukaczewski, Waldemar Flügel, Jan Gąsiorek, Krystyna Grabowska, Eugeniusz Grabowski, Jerzy Jankowski, Zenon Jaszczur, Janusz Jurek, Jerzy Karwowski, Wojciech Kikowski, Radomir Korsak, Mariusz Krawczuk, Witold Kubicki, Krzysztof Kwiatkowski, Kazimierz Lemańczyk, Romuald Lewicki, Jan Filip Libicki, Kazimierz Libidzki, Jerzy Linka, Piotr Łożyński, Jerzy Mysłakowski, Tadeusz Nowicki, Henryk Pięta, Krzysztof Piłat, Mariusz Oliwa, Ryszard Rodzik, Romuald Schmidt, Wojciech Skiba, Dariusz Skibniewski, Henryk Skrobek, Andrzej Sochaj, Józefa Spychała, Joanna Staręga-Piasek, Robert Szaj, Bogusław Szczepański, Andrzej Szczęsny, Łukasz Szeliga, Piotr Szymala, Danuta Tarnawska, Remigiusz Trawiński, Włodzimierz Utecht, Włodzimierz Wapiński, Jan Włostowski, Tomasz Woźny, Barbara Wybraniec-Lewicka.

Funkcję Członka Komisji Rewizyjnej Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego w latach 1998-2018 pełnili: Jacek Ciochoń, Tadeusz Jedynak, Janusz Kłos, Mariusz Krawczyk, Kazimierz Lemańczyk, Dariusz Mosakowski, Paweł Niewiarowski, Andrzej Ofczyński, Dariusz Skibniewski, Bożena Tatarczak.

Font Resize