Oficjalna strona Polskiego Komitetu Paraolimpijskiego

Zimowe dyscypliny Paraolimpijskie

Zimowe dyscypliny Paraolimpijskie2018-02-12T09:56:37+00:00

Biathlon
Zawody przeprowadzane są zgodnie z przepisami Międzynarodowego Związku Biathlonowego (IBU) zmodyfikowanymi przez Międzynarodowy Paraolimpijski Komitet Narciarstwa Nordyckiego (IPNSC – International Paralympic Nordic Skiing Committee).
Biathlon łączy bieganie na nartach i strzelectwo. Polega na biegu na określonym dystansie (7.5 km, 12.5 km, Pursuit), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy przyjmując pozycję leżącą i oddają za każdym razem po 5 strzałów. Za niecelny strzał muszą pokonać dodatkową rundę karną lub doliczana jest minuta karna w zależności od konkurencji. Broń pneumatyczna zainstalowana jest na stanowisku strzelniczym. W kategorii osób niewidomych i niedowidzących zawodnicy wykorzystują specjalny elektro-akustyczny system strzelniczy, który polega na bezprzewodowym połączeniu broni z celem i słuchawkami, które znajdują się na głowie zawodnika. Im bardziej zawodnik nakierowuje lufę na cel, tym mocniejszy sygnał emitowany jest przez słuchawki. W biathlonie obowiązuje ta sama klasyfikacja i podział na grupy startowe oraz przeliczniki procentowe jak w narciarstwie biegowym.

Curling na wózkach
Curling jest dyscypliną sportu wywodząca się z XVI – wiecznej szkockiej tradycji, która w ostatnich latach rozwija się bardzo dynamicznie.
Od 1998 roku jest w programie Igrzysk Olimpijskich, a od 2006 także w programie Igrzysk Paraolimpijskich. Jest grą zespołową rozgrywana na lodzie między dwiema drużynami liczącymi po czterech zawodników w oparciu o przepisy Światowej Federacji Curlingu. W dużym uproszczeniu polega ona na wypychaniu ważących 19,96 kg granitowych kamieni po torze lodowym o długości ok. 45 m tak, by zatrzymały się najbliżej środka tarczy o średnicy 183 cm, złożonej z czterech okręgów. Wygrywa drużyna, której więcej kamieni umieści bliżej środka tarczy. W curlingu na wózkach nie stosuje się charakterystycznego szczotkowania. Drużyna obowiązkowo jest mieszana, składa się z mężczyzn i kobiet poruszających się na wózkach inwalidzkich (paraplegicy, osoby z porażeniem mózgowym, z amputacjami kończyn dolnych, SM). Zawodnik wypuszcza kamień siedząc na wózku, który stoi na gumowym dywaniku. Celem poprawy precyzji pchania kamienia stosuje się kij – przedłużacz (extender) o regulowanej długości, zakończony specjalnym uchwytem trzymającym rączkę kamienia. Gra jest bardzo atrakcyjna i wymaga zręczności, strategii, finezji i współpracy drużyny. Można w nią grać niezależnie od wieku i poziomu sprawności fizycznej. Wśród osób niepełnosprawnych curling uprawiany jest w 16 krajach, w tym od niedawna w Polsce.

Hokej na sledgach
Wywodzi się ze Szwecji, uprawiany od lat 60-tych, od 1994 r. w programie Igrzysk Paraolimpijskich. Przeznaczony dla osób z uszkodzeniami kończyn dolnych. Zawodnicy poruszają się na specjalnych siedziskach , do których przytwierdzone są ostrza łyżew. Tępo zakończone kijki służą do napędu i podań krążka. Każda drużyna składa się z 6 zawodników na boisku łącznie z bramkarzem. Gra toczy się na lodowisku do hokeja i składa się z 3 tercji po 15 minut czystej gry. Przepisy są zbliżone do regularnego hokeja na lodzie: są wznowienia, są sytuacje spalone, gdy zawodnicy wjeżdżają w strefę przeciwnika bez krążka, przewinienia i kary za faule niedozwolone, np. używanie łokci w starciach indywidualnych, przytrzymywanie za koszulkę, podnoszenie kija powyżej głowy, atak przodem siedziska, atak na zawodnika bez krążka. Hokej na sledgach uprawiany jest w kilkunastu krajach i jest najbardziej widowiskową dyscypliną zimową przyciągającą tysiące widzów.

Narciarstwo alpejskie (zjazdowe)
Zawody w narciarstwie zjazdowym rozgrywane są zgodnie z przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS) uzupełnionymi o przepisy Międzynarodowego Paraolimpijskiego Komitetu Narciarstwa Alpejskiego (IPASC). W narciarstwie zjazdowym rozgrywane są następujące konkurencje: slalom, slalom gigant, super gigant, zjazd oraz super kombinacja dla kobiet i mężczyzn. W zależności od rodzaju konkurencji trasa przejazdu musi spełniać określone warunki techniczne określone przez przepisy IPASC.
W narciarstwie zjazdowym mogą uczestniczyć osoby prawie ze wszystkich grup niepełnosprawności. Osoby niewidome i niedowidzące (klasy B1-B3), jeżdżący z przewodnikiem zachowując przy zjeździe jedynie kontakt słowny. Osoby z amputacjami i innymi schorzeniami narządu ruchu, z urazami i chorobami rdzenia kręgowego oraz centralnego układu nerwowego poruszające się w pozycji stojącej (klasy LW1-9) oraz w pozycji siedzącej (klasy LW10-12) na sprzęcie typu sit-ski (indywidualnie dopasowane do zawodnika siedzisko z nartą zjazdową oraz krótkimi kulonartami do podporu i sterowania). Gdy nie ma wystarczającej liczby zawodników w klasie, stosuje się podczas zawodów klasyfikację łączoną używając „faktorów” do przeliczania czasów zawodników stosownie do posiadanej przez nich klasy.

Narciarstwo biegowe
Zawody przeprowadzane są zgodnie z przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS)zmodyfikowanymi przez Międzynarodowy Paraolimpijski Komitet Narciarstwa Nordyckiego (IPNSC – International Paralympic Nordic Skiing Committee). Konkurencje – w zależności od klasyfikacji i płci – obejmują bieg techniką klasyczną bądź dowolną (krok łyżwowy) na dystansach począwszy od sprintu 1 km, a na 20 km kończąc.
W narciarstwie biegowym mogą uczestniczyć osoby ze wszystkich grup niepełnosprawności. Ze względu na rodzaj niepełnosprawności i pozycję biegową przyjmowaną przez narciarza można wyodrębnić 3 grupy: osoby poruszające się w pozycji stojącej (klasy LW2-9), osoby niewidome i niedowidzące (klasy B1-B3) biegające z przewodnikiem i osoby poruszające się w pozycji siedzącej (klasy LW10-12) na sledgach (siedzisko z nartami biegowymi). Stosowany podczas zawodów system procentowy jest przeliczeniową formułą czasu, która jest używana do określenia ostatecznego miejsca każdego zawodnika w stosunku do wszystkich innych startujących niepełnosprawnych zawodników. Formuła ta wyznacza procent każdemu zawodnikowi na podstawie indywidualnych klas startowych. Rzeczywisty czas zawodnika mnoży się przez ten procent w celu określenia jego przeliczonego ostatecznego czasu. Każda klasa niepełnosprawności ma inny przelicznik procentowy w różnych technikach, tj. w technice klasycznej i dowolnej.

Parasnowboard czyli snowboard dla osób z niepełnosprawnościami
Coraz bardziej popularny od końca XX w. snowboard, musiał doczekać się swojego odpowiednika również w świecie parasportu. Parasnowboard to niezwykle dynamicznie rozwijająca się dyscyplina sportów zimowych, dostępna dla osób z niepełnosprawnościami. Jest także najmłodszą, która dołączyła do kanonu dyscyplin paraolimpijskich – swój debiut miała w Soczi w 2014 r. Pomimo tak „młodego wieku”, zdążyła przejść już wiele modyfikacji, aby sprostać oczekiwaniom i wymaganiom sportowców, widzów oraz organizatorów zawodów.  Zawodnicy rywalizują w trzech konkurencjach: banked slalom, snowboard cross i giant slalom.

  • snowboard cross (SBX) – wyścig odbywa się na specjalnie wybudowanym torze o długości 500–1000 m, przewyższeniu 100–200 m i nachyleniu stoku ~25 i szerokości min. 12 m. Czas jednego przejazdu to około 40–70 sek. maksymalnego wysiłku. Trasa osłonięta jest siatką, oznaczona ekofarbą oraz bramkami. Tor składa się z przeszkód takich jak bandy, rollery, skocznie, wu-tangi o rożnej wielkości i nachyleniu, które należy pokonać w jak najszybszym czasie, rywalizując jednocześnie z innym zawodnikiem. Run kwalifikacyjny odbywa się jednak pojedynczo, a czas decyduje o kwalifikacji i miejscu w rundach finałowym. Te z kolei zapewniają miejsca 16 mężczyznom i 8 kobietom, którzy będą ścigali się w parach i eliminowali, aż do ustalenia zwycięzcy.
  • banked slalom (SBL) – polega na jak najszybszym przebyciu trasy o długości 400–1000 m, przewyższeniu 100–250 m, nachyleniu 20–35 proc. i szerokości min. 4 m, pokonując bandy; dobrym miejscem do ustawienia takiego toru jest naturalna dolinka; na torze znajduje się tylko jeden zawodnik, liczyć się będzie najlepszy z jego trzech przejazdów; banked slalom zadebiutuje na Igrzyskach Paraolimpijskich w Pjongczang w marcu 2018 r.,
  • giant slalom (GS) – stosunkowo najmłodsza z kategorii parasnowboardu, polega na jak najbardziej technicznym pokonaniu bramek rozstawionych co 20–27 m na stoku o długości 400–600 m, przewyższeniu 200–400 m, nachyleniu 20–35 proc. i szerokości min. 40 W sezonie 2016/2017 odbyły się pierwsze zawody w Iranie. Na swój debiut paraolimpijski będzie musiała poczekać co najmniej do 2022 r.

Kiedy parasnowboard wkraczał na arenę sportów wyczynowych, jedyną konkurencją, w której można było rywalizować, był snowboard cross. W Soczi, w jednej grupie ściągali się amputowani BK z AK (amputacja powyżej z amputacją poniżej kolana), pojedynczy i podwójni, na torze znajdował się tylko jeden zawodnik walczący z własnym czasem, a sam tor był ledwie namiastką toru olimpijskiego. To, co nie uległo zmianie i odróżnia parasnowboard od narciarstwa alpejskiego, to brak przeliczników czasowych, tzw. faktorów, pozwalających na wyrównanie szans zawodników w poszczególnych klasach sportowych. W tej chwili są to aż trzy konkurencje:

Na dzień dzisiejszy dyscyplina oferuje trzy klasy startowe przydzielane po przejściu klasyfikacji medycznej, odbywającej się raz w sezonie, najczęściej przed pierwszymi zawodami pucharu świata:

  • SB-LL 1 – snowboardziści o znacznym upośledzeniu funkcji jednej lub obu kończyn dolnych; w tej grupie znajdują się, amputanci powyżej kolana, bądź z podwójną amputacją kończyn poniżej kolan,
  • SB-LL 2 – snowboardziści z lżejszym upośledzeniem funkcji kończyny bądź obu kończyn dolnych; w tej grupie znajdziecie,in. naszego zawodnika Wojtka Tarabę – po amputacji podudzia, ale też zawodnika z niedowładem jednostronnym,
  • SB-UL – snowboardziści z upośledzeniem kończyny bądź obu kończyn górnych.

Klasyfikacja nie jest doskonała. Widać jednak, że wraz z nowymi zawodnikami, przybywa również klas i pomysłów. W Soczi startowali jedynie sportowcy z dysfunkcjami kończyn dolnych, a już 4 lata później – w Korei – odbędzie się 10 konkurencji medalowych: SBX: SB-LL1 Men, SB-LL1 Women, SB-LL2M, SB-LL2W, SB-UL Men; BSL: SB-LL1 Men, SB-LL1 Women, SB-LL2M, SB-LL2W, SB-UL Men.