Historia zimowych Igrzysk Paraolimpijskich

Dyscypliny zimowe

Biathlon
Zawody przeprowadzane są zgodnie z przepisami Międzynarodowego Związku Biathlonowego (IBU) zmodyfikowanymi przez Międzynarodowy Paraolimpijski Komitet Narciarstwa Nordyckiego (IPNSC – International Paralympic Nordic Skiing Committee).
Biathlon łączy bieganie na nartach i strzelectwo. Polega na biegu na określonym dystansie (7.5 km, 12.5 km, Pursuit), w czasie którego zawodnicy 2 lub 4 razy zajmują stanowiska na strzelnicy przyjmując pozycję leżącą i oddają za każdym razem po 5 strzałów. Za niecelny strzał muszą pokonać dodatkową rundę karną lub doliczana jest minuta karna w zależności od konkurencji. Broń pneumatyczna zainstalowana jest na stanowisku strzelniczym. W kategorii osób niewidomych i niedowidzących zawodnicy wykorzystują specjalny elektro-akustyczny system strzelniczy, który polega na bezprzewodowym połączeniu broni z celem i słuchawkami, które znajdują się na głowie zawodnika. Im bardziej zawodnik nakierowuje lufę na cel, tym mocniejszy sygnał emitowany jest przez słuchawki. W biathlonie obowiązuje ta sama klasyfikacja i podział na grupy startowe oraz przeliczniki procentowe jak w narciarstwie biegowym.

Curling na wózkach

Curling jest dyscypliną sportu wywodząca się z XVI – wiecznej szkockiej tradycji, która w ostatnich latach rozwija się bardzo dynamicznie.
Od 1998 roku jest w programie Igrzysk Olimpijskich, a od 2006 także w programie Igrzysk Paraolimpijskich. Jest grą zespołową rozgrywana na lodzie między dwiema drużynami liczącymi po czterech zawodników w oparciu o przepisy Światowej Federacji Curlingu. W dużym uproszczeniu polega ona na wypychaniu ważących 19,96 kg granitowych kamieni po torze lodowym o długości ok. 45 m tak, by zatrzymały się najbliżej środka tarczy o średnicy 183 cm, złożonej z czterech okręgów. Wygrywa drużyna, której więcej kamieni umieści bliżej środka tarczy. W curlingu na wózkach nie stosuje się charakterystycznego szczotkowania. Drużyna obowiązkowo jest mieszana, składa się z mężczyzn i kobiet poruszających się na wózkach inwalidzkich (paraplegicy, osoby z porażeniem mózgowym, z amputacjami kończyn dolnych, SM). Zawodnik wypuszcza kamień siedząc na wózku, który stoi na gumowym dywaniku. Celem poprawy precyzji pchania kamienia stosuje się kij – przedłużacz (extender) o regulowanej długości, zakończony specjalnym uchwytem trzymającym rączkę kamienia. Gra jest bardzo atrakcyjna i wymaga zręczności, strategii, finezji i współpracy drużyny. Można w nią grać niezależnie od wieku i poziomu sprawności fizycznej. Wśród osób niepełnosprawnych curling uprawiany jest w 16 krajach, w tym od niedawna w Polsce.

Hokej na sledgach

Wywodzi się ze Szwecji, uprawiany od lat 60-tych, od 1994 r. w programie Igrzysk Paraolimpijskich. Przeznaczony dla osób z uszkodzeniami kończyn dolnych. Zawodnicy poruszają się na specjalnych siedziskach , do których przytwierdzone są ostrza łyżew. Tępo zakończone kijki służą do napędu i podań krążka. Każda drużyna składa się z 6 zawodników na boisku łącznie z bramkarzem. Gra toczy się na lodowisku do hokeja i składa się z 3 tercji po 15 minut czystej gry. Przepisy są zbliżone do regularnego hokeja na lodzie: są wznowienia, są sytuacje spalone, gdy zawodnicy wjeżdżają w strefę przeciwnika bez krążka, przewinienia i kary za faule niedozwolone, np. używanie łokci w starciach indywidualnych, przytrzymywanie za koszulkę, podnoszenie kija powyżej głowy, atak przodem siedziska, atak na zawodnika bez krążka. Hokej na sledgach uprawiany jest w kilkunastu krajach i jest najbardziej widowiskową dyscypliną zimową przyciągającą tysiące widzów.

Narciarstwo alpejskie (zjazdowe)
Zawody w narciarstwie zjazdowym rozgrywane są zgodnie z przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS) uzupełnionymi o przepisy Międzynarodowego Paraolimpijskiego Komitetu Narciarstwa Alpejskiego (IPASC). W narciarstwie zjazdowym rozgrywane są następujące konkurencje: slalom, slalom gigant, super gigant, zjazd oraz super kombinacja dla kobiet i mężczyzn. W zależności od rodzaju konkurencji trasa przejazdu musi spełniać określone warunki techniczne określone przez przepisy IPASC.
W narciarstwie zjazdowym mogą uczestniczyć osoby prawie ze wszystkich grup niepełnosprawności. Osoby niewidome i niedowidzące (klasy B1-B3), jeżdżący z przewodnikiem zachowując przy zjeździe jedynie kontakt słowny. Osoby z amputacjami i innymi schorzeniami narządu ruchu, z urazami i chorobami rdzenia kręgowego oraz centralnego układu nerwowego poruszające się w pozycji stojącej (klasy LW1-9) oraz w pozycji siedzącej (klasy LW10-12) na sprzęcie typu sit-ski (indywidualnie dopasowane do zawodnika siedzisko z nartą zjazdową oraz krótkimi kulonartami do podporu i sterowania). Gdy nie ma wystarczającej liczby zawodników w klasie, stosuje się podczas zawodów klasyfikację łączoną używając „faktorów” do przeliczania czasów zawodników stosownie do posiadanej przez nich klasy.

Narciarstwo biegowe
Zawody przeprowadzane są zgodnie z przepisami Międzynarodowej Federacji Narciarskiej (FIS) zmodyfikowanymi przez Międzynarodowy Paraolimpijski Komitet Narciarstwa Nordyckiego (IPNSC – International Paralympic Nordic Skiing Committee). Konkurencje – w zależności od klasyfikacji i płci – obejmują bieg techniką klasyczną bądź dowolną (krok łyżwowy) na dystansach począwszy od sprintu 1 km, a na 20 km kończąc.
W narciarstwie biegowym mogą uczestniczyć osoby ze wszystkich grup niepełnosprawności. Ze względu na rodzaj niepełnosprawności i pozycję biegową przyjmowaną przez narciarza można wyodrębnić 3 grupy: osoby poruszające się w pozycji stojącej (klasy LW2-9), osoby niewidome i niedowidzące (klasy B1-B3) biegające z przewodnikiem i osoby poruszające się w pozycji siedzącej (klasy LW10-12) na sledgach (siedzisko z nartami biegowymi). Stosowany podczas zawodów system procentowy jest przeliczeniową formułą czasu, która jest używana do określenia ostatecznego miejsca każdego zawodnika w stosunku do wszystkich innych startujących niepełnosprawnych zawodników. Formuła ta wyznacza procent każdemu zawodnikowi na podstawie indywidualnych klas startowych. Rzeczywisty czas zawodnika mnoży się przez ten procent w celu określenia jego przeliczonego ostatecznego czasu. Każda klasa niepełnosprawności ma inny przelicznik procentowy w różnych technikach, tj. w technice klasycznej i dowolnej.